Hellevuur (3)

De droge gordijnen vatten als eerste vlam, gevolgd door de houten planken waarmee de deuren en ramen waren dichtgebarricadeerd. Daarna de deuren zelf, en de muren, de vloer, het plafond. Alles. Binnen een minuut stond het oude gebouw Z in lichterlaaie. De overgebleven hulp-Polen lieten hun leider voor wat hij was en renden schreeuwend naar het trappenhuis.
“Vulp!”, riepen ze, “I vant go back to Poland!”
“Cowards!”, riep Tomás hen na. Zijn gezicht werd akelig verlicht door de vlammen. Hij leek net Satan. “Don’t you dare fly, you fools!”
“We have to get out of here!”, riep ik Tomás toe. Ik zette enkele stappen in de richting van de trappen.
“Never!”, riep hij terug, “Not before you burn! You shall bathe in the cleansing fires of hell!” Een halve seconde nadat hij was uitgepraat werd hij getroffen door een brandende balk die van het plafond was losgekomen. De jongen had vast een koffiebruin karma.
“Orde op zaken”, mompelde ik. Ik draaide me om en rende naar het trappenhuis, me afzijdig houdend van de reeds vlammende muren.
“Help me!”, riep Tomás, ergens achter me, “I cannot die here. I will not have it! Someone help!”
Nog voor ik halverwege de gang was bracht mijn geweten me tot stilstand. Vervloek mijn verworven morele kompas! Ik kon het niet doen. Een jaar geleden misschien, maar nu niet meer… Ik kon niet ook nog eens de dood van haar broer op mijn geweten hebben. Ik was het Zofia verplicht Tomás hier levend weg te krijgen.
Dus rende ik terug door de brandende gang, naar de balk waaronder Tomás nog altijd lag te worstelen. “It is too… heavy”, kreunde hij, “You have to help me lift the beam.”
Makkelijker gezegd dan gedaan. Dat pokkeding was gloeiend heet! “First, you have to believe me. I did not kill her! Would I have come back for you if I had? It would be so much more convenient to leave you here to die. She died in a freak accident. Those responsible have been punished; I have seen to that.”
Hij zweeg. Ik moest het er maar mee doen. Ik zette kracht en probeerde de balk op te tillen. Jaren van slap mensavoedsel en niet méér beweging dan mijn dagelijkse wandelingen over de campus hadden me een zwak, mager mannetje gemaakt.
“Come on! Do it! Are you a man or a mouse?”, brulde Tomás. Hij zette zelf nu ook enige kracht en we slaagden er in de balk opzij te krijgen. Tomás probeerde op te staan, maar zijn been leek op zijn minst verstuikt. “Please… You have to help me.”
“What, again? This is the last thing I do for you”, verzekerde ik hem. Ik sleurde hem aan zijn arm overeind en begon hem in de richting van de uitgang te bewegen. Het bleek een lange tocht waarbij ik een paar keer bijna bezweek, aan de hitte, de rook. Met mijn shirt over mijn neus getrokken legde ik het laatste eind af. Pas bij het trappenhuis naar gebouw C hadden we het zwaartepunt van de brand achter ons en kon ik hem los laten.
“Well, see you around. Or not.” Ik wilde er vandoor, maar Tomás had halt gehouden aan de voet van de wenteltrap en staarde nu naar de vlammen die in het ondergrondse voorportaal van Z woedden. Het was half twaalf ’s avonds. Als we niet ingrepen kon het vuur heel gebouw C, gebouw K en misschien zelfs gebouw G van binnenuit hebben verslonden voordat iemand door had dat er iets aan de hand was.
“It is a sign. It must be.”, prevelde hij, “Ashes to ashes. I must put her death to rest. It is over. You can go… Eddie.”
Ik rende een stuk de trap op, bedacht me toen. Nu hij toch mijn naam kende kon hij de rest van mijn verhaal ook maar weten.

“You know… The first time I spent the night at this University… I stayed here because of the storms, because I had nowhere else to go.”, begon ik, “Ditto for the second time. It was convenient and I was lazy; I ended up staying here more and more often. I appreciated the peace, the solitude. I appreciated that I could finally distance myself from other humans, because I hated most of them.” Ik dacht even na. Het volgende stuk was moeilijker onder woorden te brengen. “But in doing so I think I lost touch with… my humanity. Started to see people as tools and obstacles rather than… you know, people. And so… so I ended up responsible for the death of a boy named Menno Hoogeboom. It was partly an accident, but part of me chose to throw him down those stairs. I covered it up, buried him down here. Tried to forget about him too, but that wasn’t so easy. I didn’t want to go to prison, so… I suppose I chose a prison of my own device; this University campus. That night… I swore that I would never leave here, could never leave here. From now on, this would be my world, my little empire. I convinced myself that I would be able to spend the rest of my days here, but… I find that I really can’t do this anymore.”
Het luchtte op dit alles te vertellen, echt waar.
Tomás knikte. “I see. And do you think you will be able to leave now?”
Ik keek naar de vlammen. Ergens daar binnen brandde Maurits ‘Menno Hoogeboom’ Heverlee; hij had eindelijk de crematie die hij verdiende. “Maybe. I can always try.”
“Do you think we should call the fire marshalls?”, vroeg Tomás.
Ik haalde mijn schouders op. “Why bother? This place can burn in hell for all I care. I say we let the flames sweep it clean.”
Tomás trok zijn wenkbrauwen op. “How could you say that, about your own home? I thought this was… how do you say it… your Alma Mater?”
Ik deed er het zwijgen toe. Hij heeft gelijk, echt waar. Ik stel me aan. Laat me vloeken en tieren tegen de studenten, docenten en bewakers, tegen Toon en Luuk en Maurits Heverlee en Anton en Rattengezicht en de Mooie en Lelijke Mensen, en tegen mezelf natuurlijk, maar niet tegen de campus, niet tegen mijn Alma Mater, want zij heeft mij altijd verborgen gehouden, altijd beschermd. Ik zou haar dankbaar moeten zijn, dankbaar voor alles.
“You’re right.” Ik pakte mijn mobiele telefoon, belde 112. “Met de redder van de campus spreekt u. De brandweer, graag.”

Later, bij de draaideur van gebouw C, terwijl brandweerlieden toesnelden en het vuur doofden voor het gebouw Z kon verlaten, namen we afscheid van elkaar, min of meer. Tomás knikte me slechts toe, en sprintte toen weg in de richting van de parkeerplaats. Ik bleef achter.

En nu?